1. ทำความเข้าใจความเกี่ยวพันทางกายวิภาค: ศัลยกรรมกับการฉีดสารเติมเต็ม/ลดริ้วรอย

เพื่อที่จะเข้าใจว่าทำไมเราจึงต้องเว้นระยะเวลาหลังผ่าตัด ก่อนที่จะฉีดโบท็อกซ์หรือฟิลเลอร์ เราจำเป็นต้องเข้าใจก่อนว่าในระหว่างการผ่าตัดดึงหน้า (Face Lift) หรือการทำ Subbrow Lift โครงสร้างใต้ผิวหนังของเราต้องผ่านอะไรมาบ้าง

เกิดอะไรขึ้นใต้ผิวหนังหลังการศัลยกรรมดึงหน้า?

การศัลยกรรมดึงหน้าไม่ใช่แค่การดึงหนังกำพร้าชั้นนอกให้ตึง แต่ศัลยแพทย์ต้องทำการเลาะแยกชั้นผิวหนังออกจากเนื้อเยื่อชั้นลึกที่เรียกว่า SMAS (Superficial Muscular Aponeurotic System) จากนั้นจึงทำการดึงขึง ขยับตำแหน่ง และเย็บล็อกชั้น SMAS ให้แน่นตึง ก่อนจะตัดผิวหนังส่วนเกินออกแล้วเย็บปิดแผล กระบวนการนี้ทำให้เกิด "ช่องว่าง" และบาดแผลภายในเป็นบริเวณกว้าง ทั่วทั้งใบหน้าจะเกิดภาวะบวมน้ำ (Edema) มีเลือดและของเหลวคั่งค้างอยู่ใต้ผิว รวมถึงระบบไหลเวียนโลหิตและระบบน้ำเหลืองจะถูกตัดขาดชั่วคราวและกำลังอยู่ในช่วงพยายามสร้างเส้นเลือดใหม่เพื่อเชื่อมต่อกันอีกครั้ง

เกิดอะไรขึ้นใต้ผิวหนังหลังการทำ Subbrow Lift?

แม้แผลของ Subbrow Lift จะอยู่แค่บริเวณใต้ขอบคิ้ว แต่แพทย์ต้องทำการเลาะผิวหนังเปลือกตาบนขึ้นไปจนถึงฐานกระดูกเบ้าตาเพื่อตัดผิวส่วนเกินและดึงรั้งขึ้น โครงสร้างเนื้อเยื่อรอบดวงตาซึ่งมีความละเอียดอ่อนและบอบบางมากจึงเกิดอาการบวมช้ำและการอักเสบภายในค่อนข้างสูงเช่นกัน

ดังนั้น หากเราทำการฉีดสารใด ๆ ไม่ว่าจะเป็นโบท็อกซ์ที่เป็นของเหลว หรือฟิลเลอร์ที่เป็นเจลหนืด เข้าไปในบริเวณที่เนื้อเยื่อยังไม่ผสานตัวดี ยังมีอาการบวมน้ำ และระบบหมุนเวียนโลหิตยังทำงานผิดปกติ สารเหล่านั้นจะไม่สามารถอยู่ในตำแหน่งที่ถูกต้องได้ และอาจถูกกระแสของเหลวใต้ผิวพัดพาให้ไหลกระจายไปผิดจุด หรือไปกดทับเส้นเลือดที่กำลังฟื้นตัว จนนำมาซึ่งผลลัพธ์ที่บิดเบี้ยวหรือเกิดอันตรายร้ายแรงได้

2. เจาะลึก Timeline: หลังผ่าตัดดึงหน้า/Subbrow Lift ฉีด "โบท็อกซ์" ได้ตอนไหน?

โบท็อกซ์ (Botulinum Toxin) ทำหน้าที่บล็อกสัญญาณประสาทชั่วคราวเพื่อให้กล้ามเนื้อมัดนั้นๆ คลายตัว ลดการหดเกร็ง ซึ่งมักฉีดบริเวณหน้าผาก ระหว่างคิ้ว หางตา (ตีนกา) และกราม ช่วงเวลาที่เหมาะสมในการกลับมาฉีดโบท็อกซ์มีลำดับขั้นตอนดังนี้

ระยะเวลาที่ปลอดภัยที่สุด: 1 ถึง 2 เดือนหลังผ่าตัด

คำแนะนำทางการแพทย์โดยส่วนใหญ่ระบุว่า ควรรอให้แผลผ่าตัดทั้งภายนอกและภายในผสานตัวกันอย่างสมบูรณ์ และอาการบวมช้ำลดลงไปแล้วมากกว่าร้อยละเก้าสิบ ซึ่งมักจะใช้เวลาประมาณ 4 - 8 สัปดาห์ (1-2 เดือน) ขึ้นอยู่กับสภาพร่างกายและการฟื้นตัวของแต่ละบุคคล

ทำไมต้องรอถึง 1-2 เดือน? (เหตุผลทางวิทยาศาสตร์)

• ป้องกันโบท็อกซ์ไหลกระจายผิดตำแหน่ง (Diffusion): ในช่วง 2-3 สัปดาห์แรกหลังผ่าตัด เนื้อเยื่อใต้ผิวหนังจะยังมีความเป็นโพรงและมีของเหลวไหลเวียนสะสมอยู่มาก หากฉีดโบท็อกซ์เข้าไปในระยะนี้ ตัวยาที่เป็นของเหลวจะกระจายตัวอย่างไร้ทิศทางและอาจไหลไปโดนกล้ามเนื้อมัดข้างเคียง เช่น หากฉีดลดริ้วรอยรอบดวงตาหลังทำ Subbrow Lift ใหม่ ๆ ตัวยาอาจไหลไปโดนกล้ามเนื้อยกเปลือกตา ทำให้เกิดภาวะตาตก ตาปูดบวม หรือลืมตาไม่ขึ้น

• ความแม่นยำในการประเมินริ้วรอยของแพทย์: ในขณะที่ใบหน้ายังคงมีความบวม ตึง หรือชาจากแผลผ่าตัด การขยับกล้ามเนื้อแสดงอารมณ์ของคนไข้จะไม่เป็นธรรมชาติ แพทย์จะไม่สามารถประเมินได้อย่างแม่นยำว่าริ้วรอยที่แท้จริงอยู่ตรงไหน และควรใช้ปริมาณยา (Unit) เท่าใด การฉีดในขณะหน้าบวมจึงเสี่ยงมากที่จะทำให้หน้าแข็งทื่อหรือยิ้มเบี้ยวหลังยาออกฤทธิ์

• การฟื้นตัวของเส้นประสาท: หลังผ่าตัดดึงหน้า เส้นประสาทรับความรู้สึกบางส่วนจะถูกรบกวน ทำให้เกิดอาการชาชั่วคราว การรอให้เส้นประสาทและกล้ามเนื้อฟื้นตัวกลับมาทำงานตามปกติก่อนประมาณ 1 เดือน จะช่วยให้การฉีดโบท็อกซ์มีความปลอดภัยและได้ผลลัพธ์ที่สวยงามเป็นธรรมชาติมากที่สุด